1. Sefer Toledot

#52shadesofalexander

1. SEFER TOLEDOT ALEKSANDROS HA-MAKDONI

Powstały gdzieś w połowie XIV wieku we Francji hebrajski tekst, przełożony z arabskiego najprawdopodobniej przez Immanuela ben Jakoba Bonfilsa, wydany dwujęzycznie (hebr-ang) w roku 1962 przez Izraela Kazisa.

Featuring: włączone w tekst podpisy pod niekoniecznie możliwymi w hebrajskim rękopisie obrazkami, Aleksander z jednym okiem czerwonym, a jednym czarnym i z wampirzymi zębami, tradycyjnie jedzący ludzkie mięso Bucefał, mnóstwo smoków wszędzie, Pauzaniasz król Bitynii zabijający Filipa z zazdrości o Olimpias (też dość tradycyjnie w “Romansie”), oczywiście spotkanie z arcykapłanem w Jerozolimie i wprowadzenie do żydowskiej tradycji imienia Aleksander na cześć króla. Oraz, Aleksander piszący w świątyni jerozolimskiej księgę o swoich czynach oraz proroctwach na swój temat i posyłający ją do Rzymu. Oraz, Dariusz obraża Aleksandra posyłając mu makówki, a Aleksander Dariusza, przesyłając w prezencie pieprz. Oraz, Aleksander wolałby być uczniem Homera niż bohaterem jego poematów (na marginesie: nie ma tu opisu nauki u Arystotelesa, tyko wzmianki, że Aleksander znał jego pisma i potem, ni z tego ni z owego, informacja o liście do “Arystotelesa mojego nauczyciela”). Oraz, Aleksander jako Mojżesz: modli się do Pana, a Pan zsyła jedzenie jemu i jego głodującej armii.
Oraz, sugestia w scenie zburzenie Teb, że ojciec Aleksandra był Tebańczykiem; musi chodzić oczywiście o Filipa, nie o Nektanebona (który jak często w “Romansie”: jest tu biologicznym ojcem Aleksandra) i jest to fascynujące, jak nagle pojawia się nam tutaj jakieś echo historii – Filip co prawda nie pochodził z Teb, ale fakt, że był tam zakładnikiem i że miał kontakt z najwybitniejszymi tebańskimi przywódcami politycznymi tamtych czasów zaważył znacząco na jego karierze.
Oraz, autor posyła Aleksandra do domu ni stąd ni zowąd tuż przed bitwą nad Granikiem, bo mamusia pisze, że chora. Aleksander przyjeżdża do Grecji, podbija Teby, robi imprezę w Koryncie, dzieli, rządzi, potem wraca do Persji, bo autorowi się zapomniało, że w tzw, międzyczasie postanowił uśmiercić Olimpias.
A, no i tu też (jak w wielu wersjach “Romansu”) Aleksander zachowuje się jak prawdziwy bohater z powieści awanturniczej: chce osobiście zobaczyć Dariusza, więc udając własnego posła, przybywa na jego dwór… (to się chyba częściej powtarza w innym epizodzie, z królową Kandake zamiast z Dariuszem; inne też ma oczywiście konsekwencje). Jak prawdziwy bohater płaszcza i szpary, Aleksander broni się przez tabunem Persów zaimprowizowaną bronią (w tym przypadku – kijek używany do zapalania wysokich świec) i wskoczywszy na przypadkowego konia, który był pod ręką, ucieka całej armii Persów.
Aha, Parmenion jest królem Armenii, niewątpliwie z powodów fonetycznych. I Aleksander w kółko zdobywa Persepolis. Co najmniej ze trzy razy.

Oraz, spojler, Antypater z synami trują Aleksandra. Jak zwykle, znaczy. A Roksana jest córką Dariusza, też jak zwykle.

A w ogóle na tle przeciętnej “Romansu…” to to jest bardzo dobra literatura, tak skądinąd: autor/tłumacz stara się nie tylko opowiedzieć o tym, co się stało, ale zrobić to barwnie, opisując miejsca, budowle, ale też np. dając dość realistyczny opis pola bitwy i cierpiących rannych;

PS. Ja akurat mam kupioną w bookdepository książkę – z autografem Kazisa i dedykacją dla nieznanej osoby, jak się okazało po zakupie – ale jakby kto chciał poczytać, to jest tutaj.

P.PS. Mam nadzieję, że nikt tu nie oczekuje ode mnie poważnych analiz czytanych tekstów; bo ja tak, to zapraszam raczej na swój profil na academia.edu, tam publikuję artykuły naukowe 😀

Advertisements

3 thoughts on “1. Sefer Toledot

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s